نگارش فارسی

آموزش تایپ ده انگشتی
  1. خانه
  2. پایگاه دانش
  3. نگارش فارسی
  4. نشانه گذاری و علائم ویرایشی
  5. کاربرد گیومه «»

کاربرد گیومه «»

گیومه نقل قول

در این نوشته، موارد کاربرد گیومه «» در نگارش فارسی را بررسی می‌کنیم و موارد مربوط به این نشانه ویرایشی را با مثال توضیح می‌دهیم.

گیومه یا نشانه نقل قول که با علامت (« ») در نگارش فارسی مشخص می‌شود، مانند پرانتز جزو علائمی است که به صورت جفت به کار می‌رود؛ یعنی به عنوان نشانه‌ای دوگانه در ابتدا و انتهای جمله یا عبارت مورد نظر قرار می‌گیرد. معادل این نشانه در زبان انگلیسی quotation mark نام دارد که به صورت (" ") مشخص می‌شود. دقت کنید که استفاده از "" برای نقل قول در زبان فارسی نادرست است.

کاربرد گیومه در نگارش فارسی

بیان نقل قول مستقیم؛ شاخص‌ترین کاربرد گیومه در نگارش

یکی از مهم‌ترین کاربردهای گیومه برای بیان نقل قول مستقیم است و در آغاز و پایان آن می‌آید؛ در واقع گیومه علاوه بر نشانه‌ نقل قول، مشخص کننده‌ی حدود آن نیز است.

مثال

گفت: «محبت را از آن نام محبت کردند که هر چه در دل بود جز محبوب، محو گرداند». و گفت: «هر که وحشت غفلت نچشیده باشد، حلاوت انس نیابد».

تذکرةالاولیاء، ذکر عثمان حیری

دیگ به سر نمایشی تغزلی است که ادم در آن به هیبت عروسکی با کله بزرگ و صورت نسبتاً صاف در می‌آید. صورت با نقاشی خطوطی بر شکم کسی که دیگ بزرگ بر سر دارد کشیده می‌شود. حرکات لخت شکم نقاشی شده تصویری استعاری از حالات صورت انسان است. نمایش در چارچوب فضایی سنتی و در باب طنز و مضحکه و شعف و شادمانی به اجرا درمی‌آید. نمایش در عین حال بسیار مدرن جلوه می‌کند زیرا کارکرد بخشی از بدن به جای بخش دیگر با قدرت صورت می‌پذیرد. این نمایش در قدیم به همراه موسیقی و رقص انجام می‌شده است و مرد علاقه مردم بود.

«در ملایر شخصی دیگ وارونه‌ای را به سر می‌گذاشته که سر و صورت وی را می‌پوشانید. او از قبل بر روی شکم خود صورت آدم خنده‌داری را نقاشی کرده بود که هنگام رقص با یک موسیقی شاد و تکان دادن ماهیچه‌های شکم و کمر و اشکال مضحکی را به نمایش در می‌آورد» (سعدی. 1378: 77).

فرهنگ عروسک‌ها و نمایش‌های عروسکی آیینی و سنتی ایران، پوپک عظیم‌پور، صفحه 468

متمایز کردن و یا تأکید بر قسمتی از متن

یکی از کاربردهای گیومه در نگارش فارسی در مواقعی است که بخواهیم بر عبارت، جمله و یا واژه‌ای در نوشتار خود تأکید کنیم. البته برای این کار از بولد (سیاه) یا ایتالیک (ایرانیک) کردن متن هم می‌توان استفاده کرد.

مثال

«زبان سرچشمه‌ی سوءتفاهم‌هاست.»؛ شاید این جمله از داستان «شازده کوچولو»ی «آنتوان دوسنت اگزوپری» را شنیده‌ باشید.

می‌خواهیم در کنار آموزش تایپ فارسی ، «درست‌نویسی» زبان فارسی را نیز یاد بگیریم، و یکی از مهم‌ترین بخش‌های درست‌نویسی، استفاده صحیح از «علائم ویرایشی» است.

اشاره به اصطلاحات و واژه‌های علمی و فنی و یا اسم شخصی

به طور معمول وقتی برای بار اول از اصطلاحی علمی و یا تخصصی و همچنین از نام شخصی یا کتابی و نمونه‌هایی مانند این‌ها نام می‌بریم، آن واژه یا اصطلاح را درون گیومه قرار می‌دهیم.

مثال

می‌توان گفت نخستین تعریف نسبتاً کامل و ارزنده از فرهنگ را «ادوارد تایلور» انسان‌شناس معروف انگلیسی و بنیان‌گذار انسان‌شناسی فرهنگی، به دست داد. وی در سال 1871 در کتاب معروفش به نام «فرهنگ ابتدایی» به تعریف روشن، رسمی و جامع از فرهنگ پرداخت.

پژوهش و بررسی فرهنگ عامه ایران، حسینعلی بیهقی، صفحه 11

فرهنگ مردم ترجمه کلمه «فولکلور» است.

پژوهش و بررسی فرهنگ عامه ایران، حسینعلی بیهقی، صفحه 11

تضمین شعر

تضمین در شعر به صنعتی گفته می‌شود که شاعر، بخشی از شعر شاعر دیگری را عیناً در شعر خود بیاورد. در چنین مواقعی قسمتی که تضمین شده در گیومه آورده می‌شود تا مشخص شود که این قسمت سروده شاعر دیگری است.

مثال

چه خوش گفت فردوسی پاکزاد

که رحمت بر آن تربت پاک باد

«میازار موری که دانه‌کش است

که جان دارد و جان شیرین خوش است»

تضمینی از سعدی از سروده فردوسی

دو نکته درباره کاربرد گیومه

در نقل به مضمون و یا نقل قول غیر مستقیم نیازی به استفاده از گیومه نیست.

به او گفتم اگر می‌خواهد موفق شود، باید بیشتر تلاش کند.

در مورد عبارت‌های نقل شده در میان گیومه (نقل قول مستقیم) نیز نشانه‌گذاری و قواعد آن رعایت می‌شود.

نحوه تایپ و فاصله‌گذاری گیومه باز و بسته

برای تایپ گیومه کافی است جای گیومه در کیبورد را بدانید.

در مورد فاصله‌گذاری، به طور کلی، علامت‌های جفت، به عبارت داخل می‌چسبند و از کلمات بیرون یک فاصله دارند؛ یعنی گیومه باز از نویسه پیش از خود یک فاصله و از نویسه پس از خود فاصله‌ای ندارد و گیومه بسته به نویسه پیش از خود می‌چسبد و از نویسه پس از خود یک فاصله دارد.

یک یادآوری مهم

تایپ ده‌انگشتی مهارتی است که همه به آن نیاز داریم. آن را با آسان‌ترین و بهترین روش بیاموزید. امتحانش بی‌ضرر است!

همین الان یادگیری تایپ ده‌انگشتی را شروع کنید!

برای شروعِ رایگانِ تمرینِ تایپ ده‌انگشتی، در کامپیوتر یا لپتاپ خود سایت یوتایپ (utype.ir) را باز کنید و درس اول را امتحان کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *