نگارش فارسی

آموزش تایپ ده انگشتی
  1. خانه
  2. پایگاه دانش
  3. نگارش فارسی
  4. دستور زبان فارسی
  5. فعل مضارع التزامی چیست؟

فعل مضارع التزامی چیست؟

فعل مضارع التزامی از خانواده فعل‌های صرفی است که در برخی منابع به نام مضارع احتمالی هم معرفی شده. صرف آن مانند دیگر همتایانش با دگرگونی در شناسه‌ها امکان‌پذیر است و وظیفه نشان دادن زمان حال یا آینده و تعداد مخاطبان را در جمله به عهده دارد.

ساختمان فعل مضارع التزامی

برای ساختن فعل مضارع التزامی، پیشوند صرفی «ب» را بر سر بن مضارع (فعل امر بدون ب) گذاشته و شناسه‌های متصل فاعلی را به آن  اضافه می‌کنیم. به این ترتیب ساختمان فعل مضارع التزامی چنین است:

ب + بن مضارع + َم/ ی/ َد/ یم/ ید/ َند

بخورم، بخوری، بخورد، بخوریم، بخورید، بخورند

در حالت منفی، «ب» التزامی‌­ساز را از سر فعل برمی‌­داریم و «ن» را که علامت نفی است بر سر فعل می­‌آوریم. بخور با حذف «ب» و جایگزینی «ن» می‌­شود؛ نخور.

رضا! اگر تایپ ده انگشتی را یاد نگیری، به زودی از قافله عقب می‌­مانی.

ما چون بیماران تریاک خورده­‌ای هستیم که به هر افسونی باید بیدار نگاهشان داشت زیرا اگر (ایرانیان) چشم بر هم نهند؛ بیم آن است که دیگر آن را نگشایند.

محمدعلی اسلامی ندوشن؛ از مستند «روزها» ساخته آرمان آرین

روش تشخیص فعل مضارع التزامی

برای تشخیص فعل مضارع التزامی می‌­توانیم به دنبال نشانه‌­هایی مثل گویا، شاید، کاش، اگر و خانواده فعل‌­هایی مثل باید، خواست و توانست در جمله بگردیم. ترکیب این کلمات با فعل مضارع التزامی معانی غیرقطعی یا احتمالی مثل آرزو، میل، تشویق، خواست، دعا، امید، شرط، شک، لزوم را منتقل می‌­کند. به این مثال­‌ها دقت کنید:

مریم با من تماس گرفت و گفت: شاید بیاید.

اگر برای رسیدن به هدفت بکوشی، موفق می­‌شوی.

کاش کامیار به دیدن فرزندش برود.

نازنین باید این کتاب را بخوانی، بی‌­نظیر است.

با کمی دقت متوجه می­‌شویم که فعل مضارع التزامی و فعل امر، پیش از چسبیدن شناسه­‌ها از نظر ظاهر، تفاوتی با یکدیگر ندارند. تنها تفاوت اصلی مضارع التزامی با فعل امر در همان شناسه‌­ها و صرف شدن فعل مضارع التزامی است؛ فقط از نظر ظاهر در صیغه دوم شخص جمع یکی هستند که با کمک همان نشانه­‌های گویا، شاید، کاش، اگر و خانواده فعل­‌هایی مثل باید، خواست و توانست، می‌­توانیم آنها را از یکدیگر تشخیص دهیم.

فعل امر: درس را بخوانید.
فعل مضارع التزامی: بهتر است درس را بخوانید.

نکته: برای تعیین نوع فعل در جلمه، بر اساس ظاهر آن حکم نکنید؛ چرا که گاهی ممکن است فعل دیگری معنای فعل مضارع التزامی را برساند یا فعل مضارع التزامی با اندکی تغییر در ساختار اما با همان کارکرد، در جمله ظاهر شود.

مثلاً فعل کردن و داشتن از جمله فعل‌­هایی هستند که در حالت مضارع التزامی معمولاً با حذف «ب» از سر فعل رو به ­رو می­‌شوند اما معنای مضارع التزامی را می‌­رسانند.

اگر بخواهی ده انگشتی تایپ کنی (بکنی) یوتایپ می‌تواند به تو کمک کند.

ساختمان مجهول فعل مضارع التزامی

ساختمان فعل مجهول مضارع التزامی نیز طبق همان ترکیب مجهو‌‌ل­‌ساز زبان فارسی، یعنی صفت مفعولی + فعل شدن ساخته می­‌شود:

نامیده + حالت­‌های صرفی فعل شدن (بشوم، بشوی، بشود، بشویم، بشوید، بشوند): نامیده بشوم و... .

البته همان طور که پیشتر گفتیم، «ب» التزامی‌ساز می‌تواند گاهی حذف شود.

نامیده بشود --> نامیده شود

یک یادآوری مهم

تایپ ده‌انگشتی مهارتی است که همه به آن نیاز داریم. آن را با آسان‌ترین و بهترین روش بیاموزید. امتحانش بی‌ضرر است!

همین الان یادگیری تایپ ده‌انگشتی را شروع کنید!

برای شروعِ رایگانِ تمرینِ تایپ ده‌انگشتی، در کامپیوتر یا لپتاپ خود سایت یوتایپ (utype.ir) را باز کنید و درس اول را امتحان کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *